Eenzaamheid raakt meer mensen dan we vaak denken.
In het eerste kwartaal van 2025 voelde één op vier Belgen zich soms eenzaam. Bij alleenstaanden en langdurig zieken liggen de cijfers nog hoger. En wie ouder wordt, verliest vaak waardevolle relaties en warme contacten. Dat zijn cijfers die wringen.
Tegelijk leven we in een samenleving waarin fysieke loketten en buurtwinkels verdwijnen; en waarin sociale media ons weliswaar het gevoel geven dat we voortdurend in contact staan met elkaar, maar geen echte nabijheid vervangen.
Meer en meer mensen hebben nood aan fysieke, warme contacten. Met De Verenigingspil® willen Neos vzw en meer dan 55 organisaties daar iets tegenover zetten: een alternatief ‘medicijn’ voor mensen die zich eenzaam voelen, en dat door de stap naar het verenigingsleven kleiner te maken.
Waarom verenigingen het verschil maken
“Onderzoek toont keer op keer hetzelfde aan: wie deelneemt aan het verenigingsleven is minder eenzaam, heeft meer kwalitatieve sociale contacten en voelt zich beter in zijn vel”, vertelt Martin De Loose, directeur van Neos vzw. “Het gaat niet om grootse engagementen, maar om ergens welkom zijn. Iemand kennen die je naam zegt. Samen iets doen.”
Die vaststelling bracht Neos vzw en de intussen meer dan 55 andere organisaties en verenigingen samen. Hun vraag was eenvoudig: hoe maken we de stap naar het verenigingsleven kleiner voor wie zich alleen voelt?
Het antwoord kreeg een verrassende vorm: De Verenigingspil®.
Geen medicijn, wel een sterk symbool
De Verenigingspil® ziet eruit als een doosje medicatie, waardoor het niet zou misstaan in je medicijnkast. Toch zit er geen pil in. Wel een bijsluiter met een helder stappenplan dat je helpt om een vereniging te vinden die bij je past.
Het idee is bewust eenvoudig. “Het verenigingsleven werkt immers preventief en curatief bij psychische problemen zoals eenzaamheid en depressie”, vertelt Martin De Loose. “Wie zich engageert, voelt zich minder alleen en meer verbonden.”
De Verenigingspil® staat zo symbool voor de sociale, culturele en sportieve rijkdom van het verenigingsleven: goedkoper dan medicatie, effectiever op lange termijn en zonder negatieve bijwerkingen.
Hoe werkt het?
De Verenigingspil® verlaagt de drempel in drie eenvoudige stappen:
- Je scant de QR-code op de bijsluiter of surft naar www.deverenigingspil.be
- Je zoekt een vereniging: op naam, thematisch of op basis van je postcode.
- Je neemt contact op met de vereniging. Een aanspreekpunt vertelt je waar en wanneer je welkom bent.
Voor wie de eerste stap moeilijk is
Voor sommigen is dat duwtje al voldoende, maar die stap is niet voor iedereen even gemakkelijk.
“Net daarom is De Verenigingspil® ook bedoeld als hulpmiddel voor eerstelijnswerkers zoals huisartsen, apothekers, psychologen en maatschappelijk werkers. Zij krijgen iets concreets in handen om het gesprek over eenzaamheid te openen en samen te zoeken naar een passende vereniging”, legt Martin De Loose uit.
In beide gevallen verlaagt De Verenigingspil® de drempel naar echte ontmoeting.
Meer dan een instrument
Op www.deverenigingspil.be vinden organisaties en professionals promotiemateriaal om De Verenigingspil® bekend te maken. Zo willen de initiatiefnemers het taboe rond eenzaamheid doorbreken en het gesprek op gang brengen.
Een doosje van De Verenigingspil® kost 1 euro en kan besteld worden via de website.
De Verenigingspil® is vooral een uitnodiging. Om opnieuw te investeren in echte ontmoetingen. In verenigingen, buurten en netwerken. Want verbinding ontstaat niet vanzelf. Ze begint vaak met één kleine, concrete stap.
Meedoen als organisatie?
Wil je met je vereniging of organisatie De Verenigingspil® mee onderschrijven? Contacteer Martin De Loose, directeur van Neos vzw: martin.deloose@neosvzw.be
Een overzicht van de deelnemende organisaties vind je op www.deverenigingspil.be