Participatie door deelnemen

Communityleden voelen zich op uiteenlopende manieren betrokken bij je organisatie en haar missie. Betrokkenheid is een belangrijke voorwaarde, maar volstaat niet om een concreet engagement op te nemen. De eerste stap om vrijwilligers aan boord van je organisatie te krijgen, is betrokkenheid in al haar gradaties opmerken. Pas als je ze opmerkt, kan je mensen uitnodigen om tot vrijwillige actie over te gaan.

De stap naar die actie moeten mensen zélf zetten (Godemont, 2021). Participatie door deelnemen omvat de keuzemogelijkheden voor communityleden om hun relatie met je organisatie vorm te geven. Welke vrijheidsgraden hebben leden en vrijwilligers om hun vrijwillige inzet en lidmaatschap vorm te geven? In welke mate kunnen lokale vrijwilligersgroepen kiezen hoe ze hun groepswerking uitbouwen? Is het deelnemen aan bovenlokale activiteiten en overlegmomenten een keuze of een verwachting van de organisatie?

Strategieën

Diversifiëren van engagementen

In heel wat verenigingen vormen gebonden vrijwilligers nu nog de grootste groep. Die loyale vrijwilligers die zich intensief engageren – organisaties noemen hen wel eens supervrijwilligers – zijn doorgaans wat ouder. Nieuwe en jongere kandidaat-vrijwilligers herkennen zich minder in dat type van engagement.

Als je je vrijwilligersbestand toekomstproof wil maken, doe je er goed aan om verschillende soorten engagementen aan te bieden: naarmate van binding met je organisatie, intensiteit, frequentie, tijdstip en duur …

Welke vragen roept het op?
  • Hoe ver ga je in het diversifiëren van je engagementen? Hoe leg je prioriteiten en maak je gerichte keuzes?
  • Hoe ondersteun je de verschillende engagementen en hou je het werkbaar voor je professionele medewerkers?
  • Hoe maak je de verschillende engagementen transparant voor je communityleden?
  • Hoe benut je het potentieel van tijdelijke en afgebakende engagementen om je organisatie te versterken en je missie te realiseren?

Variatie in lidmaatschapsmodellen

Communityleden bepalen graag zelf op welke manier ze hun relatie met een organisatie vormgeven. Word ik lid of niet? Ben ik bereid daarvoor lidgeld te betalen of niet? Wat verwacht ik terug te krijgen van de organisatie? Het standaardmodel van betalend lidmaatschap staat onder druk. Daarom variëren organisaties hun lidmaatschapsmodel of bieden ze een alternatief. We gaan dieper in op de keuzemogelijkheden op vlak van lidmaatschap.

Hoe je als organisatie met lidmaatschap en lidgeld omgaat, hangt samen met de manier waarop je leden betrekt, aan communitybuilding doet en meer algemeen: de relaties met je communityleden vormgeeft. Je positie heeft dus zeker niet alleen te maken met het rondkrijgen van je budget en je boekhouding (Mestdagh, 2020).

Welke vragen roept het op?
  • Hoe bied je voldoende keuzemogelijkheden aan je communityleden om hun relatie met je organisatie vorm te geven? Hoe vermijd je dat lidmaatschap drempels tot betrokkenheid opwerpt?
  • Welke vormen van lidmaatschap of alternatieven voor lidmaatschap kan je aanbieden om de diverse betrokkenheid van je leden mogelijk te maken?
Flowchart lidmaatschapsmodel in je organisatie

Reflectievragen

  • Bestaan er drempels in je organisaties voor communityleden om hun betrokkenheid om te zetten in een engagement? Welke?
  • Bied je je communityleden voldoende keuzes om hun relatie met je organisatie vorm te geven op een manier die voor hen passend is? Denk aan keuzes voor vrijwillige inzet, lidmaatschap, deelname aan bovenlokaal overleg, gebruik van het bovenlokaal aanbod …
  • Zijn die keuzes voldoende bekend en herkenbaar bij je communityleden?